کارگزاریها؛ بازوی کمکیِ سازمان تأمین اجتماعی در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه
او در ابتدا ضمن اشاره به پیشینۀ کارگزاریهای سازمان تأمین اجتماعی که در آستانه بیستمین سال فعالیت خود هستند، گفت: کارگزاریها براساس تبصرۀ یکِ بند چهارِ مادۀ ۱۲ قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی مصوب ۲۱ اردیبهشت ۱۳۸۳ تأسیس شدند و نخستین کارگزاری تامین اجتماعی کشور نیز طی سفر استانی رئیسجمهور وقت و با حضور مدیرعامل وقت سازمان تأمین اجتماعی، در چهارم مهر ۱۳۸۴ در سیاهکلِ استان گیلان راهاندازی شد.
ستایشسَرور هدف از ایجاد کارگزاریها را براساس ابلاغ سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی از سوی مقام معظم رهبری و در راستای استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و ایجاد بسترهای لازم دانست و تصریح کرد: این نهاد با مقصود کوچکسازی، عدم جذب نیروی انسانی جدید، ایجاد درگاههای جدید برای ارائه خدمات، استفاده از ظرفیت همکاران بازنشسته، افزایش رضایتمندی و تحول در خدمات پدید آمد.
این استاد گروه مدیریت دولتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال کارگزاریها را دارای فرازونشیب طولانی توصیف کرد و افزود: بهطوریکه در آغاز صرفاً چهار فرآیند از جمله تأمین اعتبار و صدور دفترچه در کارگزاریها انجام میشد درحالیکه تا پیش از آن، تمامی این امور، مستقیماً در شعب صورت میگرفت. بهدنبال اصلاح نظام اداری، بهمرور سیر توسعۀ کیفی با توسعۀ کمی همراه شد و با اضافهشدن ارائه خدمات درحوزه بیمهای و درمان، تعداد فرآیندهای برونسپاری شده و قابل انجام توسط کارگزاران به ۲۵ فرآیند رسید.
ستایشسَرور در ادامه دربارۀ توسعۀ کارگزاریها گفت و چنین اظهار کرد: در راستای توسعۀ کارگزاریها، در سال ۱۳۹۶ آخرین آزمون ایجاد کارگزاری برگزار شد بهطوریکه در سال ۱۳۹۷تعداد کارگزاریها به ۳۲۰ کارگزاری رسید. اما پس از غیرحضوریشدن برخی از خدمات و همچنین با حذف دو فرآیند تأمین اعتبار و صدور دفترچههای درمانی، بیش از ۶۵ درصد درآمد کارگزاریها کاهش یافته و نوعی شوک اقتصادی را تجربه کردند. درنتیجه در سال ۱۳۹۹، شمار کارگزاریها به ۲۸۲ دفتر کاهش یافت. در حال حاضر ۲۸۰ کارگزاری فعال در سطح کشور فعالیت میکنند بهطوریکه ادارۀ کل شرق تهران با ۲۲ کارگزاری، ادارات کل غرب تهران، خوزستان و خراسان رضوی با ۱۷ کارگزاری، ادارۀ کل اصفهان با ۱۶ کارگزاری، ادارۀ کل فارس با ۱۴ کارگزاری و ادارۀ کل مازندران با ۱۳ کارگزاری بیشترین تعداد و ادارات کل کهگیلویه و بویراحمد و ایلام با یک کارگزاری کمترین تعداد کارگزاری را دارا هستند.
وی ادامه داد: این دفاتر توسط ۱۳۹ همکار بازنشستۀ سازمان و ۱۴۱ نیروی غیرسازمانی اداره می شوند. تجربه و دانش کاری همکاران بازنشستۀ سازمانی در کنار نیروی جوانی و انگیزۀ کاری مدیران غیرسازمانی که از طریق آزمون جذب شدهاند، مجموعهای پویا، فعال و تأثیرگذاری را ایجاد کرده است. اشتغالزایی در حوزۀ کارگزاریها نیز با اشتغال حدود سههزار و ۲۰۰ بهعنوان کاربر از دیگر مزایای راه اندازی این دفاتر محسوب میشود. کارگزاریها دارای شخصیت حقوقی بوده و از طریق راهاندازی شرکتهای حقوقی با ماهیت سهامی خاص و با مدیرعامل (دارندۀ پروانه فعالیت) و اعضای هیأتمدیرۀ که مجموعاً حدود ۹۰۰ نفر می باشند اداره میشوند. فضای فیزیکی کارگزاریها نیز بر مبنای استانداردهای تعیینشده بالغ بر ۵۰هزار مترمربع است.
رئیس دبیرخانۀ امور بیمهای کارگزاریهای رسمی سازمان تأمین اجتماعی با اشاره به تغییر سیاستهای سازمان تأمین اجتماعی از سال ۱۳۹۹ بیان کرد: در آن سال، ایجاد کارگزاری جدید ممنوع شد و عملاً با توجه به غیرحضوریشدن برخی از خدمات، دیگر راهاندازی کارگزاری صرفۀ اقتصادی نداشت. در پی تغییر سیاستهای سازمان و معاونت بیمهای، کارگزاریِ مأموریتی در دستور کار قرار گرفته بهطوریکه برای نیل به این مهم، مقدمات ایجاد ۱۶ کارگزاری در قالب کارگزاریهای حقیقی خاص بازرسی از دفاتر قانونی فراهم شد و حیطۀ وظایف و اختیارات آنها صرفاً در زمینۀ اجرای فرآیند بازرسی دفاتر قانونی تعریف شده است. با وجود اینکه کارگزاریها در قالب بخش خصوصی فعالیت می نمایند ولیکن نظارت و بررسی عملکرد و فعالیت آنها از منظر رعایت ضوابط و مقررات و پایبندی به قوانین و دستورالعملهای صادره همواره مورد رصد و پیگیری قرار میگیرد. آموزش تخصصی نیروهای شاغل در کارگزاریها نیز از دیگر برنامههای این حوزه است که بهصورت مستمر و منظم در هر سال برگزار میشود.
او سپس خدمات کارگزاریها در سال گذشته را برشمرد و گفت: در سال ۱۴۰۳، کارگزاریها توانستند ۳۶۰هزار جذب بیمهشده طی فرآیند بازاریابی و توسعۀ پوشش بیمهای داشته باشند که این تعداد حدود ۳۸ درصد از کل افراد جذبشده توسط سازمان تحت عنوان فرآیند مزبور است. از سوی دیگر، در زمینۀ بازرسی از دفاتر قانونی نیز کارگزاریها نزدیک به نیمی از شناسایی مطالبات را انجام دادهاند. در شناسایی بیمهشدۀ جدید و بازرسی کارگاهی نیز نزدیک به ۲۰۰هزار بیمهشدۀ جدید کشف شد. ضمناً در قطع مقرری بیکاریِ منغیرحق نیز ۲۵ درصد کار در کارگزاریها انجام شد و همچنین بازرسی از وضعیت اشتغال ۸۰۰ هزار کارگر ساختمانی نیز توسط کارگزاران انجام شد. فراموش نکنیم چنانکه در دنیا مرسوم است، کارگزاریها در خدمات غیرحضوری برای ۳۰ درصد جامعۀ هدف که یا به اینترنت دسترسی ندارند یا وقت و اعتماد و امکانات و سواد ندارند تا خود امور مربوط به خدمات تامین اجتماعی را بهصورت غیرحضوری انجام دهند و اجباراً میبایست به جایی مراجعه کنند، توانستهاند نقش بسیار مهمی در ارائۀ خدمات مزبور ایفا کنند.
ستایشسَرور دربارۀ فعالیت کارگزاریها در دورۀ جنگ تحمیلی رژیم غاصب صهیونی علیه ایران ایراد کرد: کارگزاریها که رکن چهارم سازمان تأمین اجتماعی هستند، توانستند بهعنون یار و بازوی کمکی بسیار مؤثر، رسالت خود را ایفا کنند و با وجود اینکه شعب سازمان یا تعطیل بوده و یا با حضور یکسوم کارکنان خود فعالیت میکردند، با تمام ظرفیت در سطح کشور به فعالیت پرداخته و خدمات مطلوبی ارائه کردند.
رئیس دبیرخانۀ امور بیمهای کارگزاریهای رسمی سازمان تأمین اجتماعی با تأکید بر اینکه کارگزاریها در برخی از طرحهای بیستگانۀ تحولآفرین و توسعهای سازمان تأمین اجتماعی مانند بازرسی هوشمند و بازرسی از دفاتر قانونی نیز نقش ایفا میکنند، حمایت معنوی و مادی از این حوزه را خواستار شد و اظهار کرد: مشکلاتی دراینمیان وجود دارد که مسیر حرکتی این دفاتر را در جهت نیل به اهداف سازمانی با سختیهایی همراه کرده است. ازجمله اینکه طبق قانون مالیات بر ارزش افزوده، خدمات تأمین اجتماعی مشمول پرداخت مالیات مزبور نیست ولیکن سازمان امور مالیاتی خواهان دریافت مالیات مورد اشاره از کارگزاریها بوده و نسبت به بدهکار کردن کارگزاران اقدام میکند که اگر تدابیری اتخاذ نشود، حساب کارگزاریها مسدود و فعالیتشان مختل میشود. در نهایت اینکه کارگزاریها همچون نهالی بودند که دودهه پیش کاشته شده و اکنون درختی بیستساله شدهاند که میتوانند ثمر و اثر بیشتر و بهتری ارائه داده و مفیدتر و مؤثرتر واقع شوند.