تأمین اجتماعی؛ امانتدار ذخایر بیننسلی بیمه شدگان
به گزارش آتیه آنلاین، با توجه به اینکه سازمان تأمین اجتماعی به عنوان یک سازمان بیننسلی معروف است، در همین رابطه مطالبه اصلی همه ذینفعان این نهاد بزرگ بیمهای این است که این سازمان همه داراییها، سرمایهها و ذخایری که در اختیار دارد را برای همه این گروهها و افراد تحت پوشش حفظ کند.
سازمانی که بیمهشدگان، کارگران و کارفرمایان مالک و صاحب قانونی آن هستند، باید به امانتداری خود در این ذخایر بیننسلی توجه خاص داشته باشد، به همین واسطه کار تأمین اجتماعی، وظیفه خدمترسانی است از طرفی دیگر باید به عنوان یک صندوق بیننسلی امانتدار حقالناس باشد، موضوعی که از ابتدای تأسیس این سازمان تاکنون به شیوهای مطلوب دنبال شده است.
بارها در سخنرانیها و جلسات مدیران سازمان تأمین اجتماعی به این موضوع اشاره شده است که منافع بیننسلی تأمین اجتماعی به عنوان خط قرمز این سازمان است و هیچکس نمیتواند کوچکترین طمعی به این ذخایر و داراییهای تأمین اجتماعی داشته باشد زیرا این نهاد به بهترین شیوه دنبال حفظ این منابع است.
تأکید سیاستهای کلی تأمین اجتماعی به رعایت تعهدات بیننسلی
بند ۳ سیاستهای کلی تأمین اجتماعی نیز به موضوعاتی نظیر «پایبندی به حقوق و رعایت تعهدات بیننسلی و عدم تحمیل طرحهای فاقد تضمین مالی بیننسلی»، «تأمین منابع پایدار، رعایت محاسبات بیمهای و تعادل بین منابع و مصارف» و «حفظ و ارتقای ارزش ذخایر سازمانها و صندوقهای بیمهگر اجتماعی به عنوان اموال متعلق حق مردم با تأکید بر امانتداری، امنیت، سودآوری و شفافیت با ایجاد ساز و کار لازم» به صورت ویژه تأکید دارد.
همچنین در این بند سیاستها به موضوعاتی همچون مدیریت تعهدات بیمهای سازمان با هدف حفظ پایداری مالی، ارتقای مدیریت وصول منابع با هدف تعادل منابع و مصارف، ساماندهی مشاغل سخت و زیانآور و اصلاح عناوین شغلی با هدف پایبندی به حقوق و رعایت تعهدات بیننسلی، هوشمندسازی و ارتقای بهرهوری بازرسی دفاتر قانونی با هدف پایداری مالی، سرمایهگذاری و خروج از بنگاهداری و ساماندهی شرکتها و املاک تأکید شده است.
مطابق بند ۴ سیاستهای کلی تأمین اجتماعی مبنی بر اصلاح قوانین، ساختارها و تشکیلات سازمانها و صندوقهای بیمهگر اجتماعی در جهت تأمین عدالت و یکسانسازی قواعد و مقررات بیمهای و جلوگیری از ایجاد و انباشت بدهیهای دولت و رعایت قواعد بیمهای و تأمین بار مالی تضمین شده و بیننسلی، اقداماتی انجام شده است.
احصای مواد قانونی مغایر با سیاستهای کلی تأمین اجتماعی در سه محور مورد توجه است که شامل؛ ۲۴ مورد از قوانینی که تا قبل از ابلاغ سیاستهای کلی تأمین اجتماعی تصویب، ابلاغ و اجرا شده اما دارای بار مالی تأمین نشده است، هشت مورد از قوانین مصوب پیش از ابلاغ سیاستهای کلی تأمین اجتماعی که اجرای آنها کلاً یا جزئاً معطل مانده و نیازمند الزام به اجراست و ۹ مورد از قوانین مصوب دارای اشکالات، خلأها و نارساییها که نیازمند بازنگری است.
اولویت تأمین اجتماعی ایجاد توازن بین منابع و مصارف
حال با داشتن چنین سرمایههایی از جنس بیمهشدگان، کارگران و کارفرمایان و حتی مستمریبگیران به عنوان صاحبان اصلی سرمایهها و داراییهای سازمان تأمین اجتماعی باید ضمن امانتداری از این سرمایهها، مسیرهایی برای ایجاد تعادل در منابع و مصارف سازمان نیز فراهم شود.
براساس برنامههای عملیاتی و راهبردی سازمان تأمین اجتماعی در حال حاضر مهمترین اولویت فعلی سازمان ایجاد توازن بین منابع و مصارف است، از آنجایی که صددرصد منابع این سازمان صرف ارایه خدمت به بیمهشدگان و بازنشستگان میشود و کیفیت ارائه خدمات به بیمهشدگان ارتباط مستقیمی با کیفیت و زمان مناسب تأمین منابع دارد، تحقق منابع حداکثری از برنامههای این نهاد به حساب میآید.
بیش از نیمی از جمعیت کشور با جامعه آماری ۱۶ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر به عنوان بیمه شده اصلی تأمین اجتماعی محسوب میشوند، این سازمان هم ضمن در دسترس داشتن امانت نیمی از جامعه، وظیفه امانتداری مطلوب برای این سرمایهها را به عهده داشته و خواهد داشت. در همین رابطه۲۰ طرح تحولی در دوره جدید مدیریت سازمان تأمین اجتماعی تهیه شده تا به بخش دیگری از اهداف اصلی این سازمان به ویژه در تعادل منابع و مصارف رسیده و از طرفی امانتدار ذخایر بیننسلی باشد.
تأمین اجتماعی یک صندوق بیننسلی است، همه منابع وصولی از محل پرداخت حقبیمهها از سوی جامعه کارفرمایی با حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار کارگاه پرداخت میشود که در مجموع حدود ۸۰ درصد منابع تأمین اجتماعی را تشکیل میدهد، به همین واسطه جذب منابع پایدار برای ایفای تعهدات یکی دیگر از اقدامات محوری سازمان به شمار میرود.
رویکرد تأمین منابع و هزینهکرد آن برای بازنشستگان و مستمریبگیران یکی از اصولیترین برنامههای همه صندوقهای بازنشستگی است تا از این شیوه بتوانند به همه نیازهای گروههای مشمول و جامعه هدف پاسخ دهند که سازمان تأمین اجتماعی در این مسیر برنامههای تحولی و توسعهای را در دستور کار دارد.
در حال حاضر، سازمان تأمین اجتماعی با تحت پوشش داشتن چهار میلیون و ۷۰۰ هزار مستمریبگیر و بازنشسته باید در راستای هزینهکرد مصارف خود برنامهریزی داشته باشد تا پس از تأمین منابع نسبت به صرف مصارف خود برنامهریزی درست داشته باشد زیرا در صورت ناترازی در این مسئله، امکان ارائه بهتر خدمات برای مخاطبان و ذینفعان وجود ندارد.
تعادل منابع و مصارف در صندوقهای بیمهای و بازنشستگی مسیری را فراهم میکند که بتوانند به عنوان یک بازوی کمککننده به این نهادهای بیمهگر در راستای تحقق اهداف و برنامههای آنها تأثیرگذار باشند. همچنین باید به سرمایههای این نهاد بیمهای که بخش عمدهای از داراییهای سازمان تأمین اجتماعی محسوب میشود نگاه ویژهای شود.
سازمان تأمین اجتماعی باید برای اجرای تعهدات همهجانبه خود در قبال بیمهشدگان و مستمریبگیران به صورت جدی نقشآفرینی کند و از طرفی دیگر برای تبدیل دارایی به نقدینگی نیز باید برنامهریزی درستی انجام دهد زیرا در برخی مواقع با مشکلاتی مواجه میشود. بنابراین با این وجود دوران نقدینگی در هر صندوق بیمهای به عنوان یک اصل مهم به شمار میرود. برای رسیدن به تراز مالی و بیمهای مناسب و تعادل منابع و مصارف سازمان تأمین اجتماعی به صورت همزمان باید اولویتهای سازنده مدنظر باشد.
سازمان بزرگ تأمین اجتماعی باید منابع پایدار وابسته به اقتصاد کار و تولید و متأثر از شرایط اقتصادی جامعه را در اختیار داشته باشد تا بتواند پایداری بزرگترین سازمان بیمهای را محقق کند.
جذب بیمهشدگان با هدف تأمین منابع پایدار
یکی از مهمترین مسیرهای دستیابی به منابع پایدار در سازمان تأمین اجتماعی، جذب بیمهشدگان جدید با انواع نرخ حقبیمهها است، به همین واسطه در سه سال اخیر توسعه بیمهشدگان جدید با اجرای طرحهای بیمهای و تأمین منابع پایدار دنبال میشود.
تأمین منابع علاوه بر اجرای تعهداتی مانند پرداخت مستمری، هزینههای درمانی و بیمهای به صورت آنی، در راستای سیاستگذاری خرید خدمت و اجرای تعهدات کوتاهمدت و بلندمدت، تأمین اجتماعی و مدیریت منابع سازمان را یاری میکند. در واقع اجرای تعهدات جاری سازمان تأمین اجتماعی منوط به تأمین منابع از سوی بیمهپردازان است.
تعهدات تأمین اجتماعی برای ارائه خدمات به مستمریبگیران و بازنشستگان و همه ذینفعان سازمان، نیازمند برنامههای مشخص است، بنابراین داشتن منابع پایدار حاصل آورده یا وصول حقبیمه از سوی افراد بیمهشده میتواند این روند را برای تأمین اجتماعی تسهیل کند.
صیانت از حقوق بیمهشدگان
تداوم فعالیتهای بیمهای، درمانی و بازنشستگی همه صندوقهای بیمهگر به تعادل منابع و مصارف بستگی دارد در صورتی که هر صندوق بتواند با مدیریت منابع در راستای هزینهکرد مصارف برنامهریزی داشته باشد میتواند به تعادل و توازن در منابع و مصارف و پایداری صندوق هم کمک کند.
مهمترین رویکرد در هر صندوق بازنشستگی و بیمهگر افزایش ضریب پوشش بیمهای برای رشد منابع و پایداری صندوقهای بیمهای است که سازمان تأمین اجتماعی در سالهای اخیر با افزایش تعداد بیمهشدگان مسیری را برای اجرای بههنگام تعهدات دنبال میکند. در این سالیان حدود سه میلیون نفر به جمع بیمهشدگان سازمان اضافه شده است.
مسئله حفظ ذخایر بین نسلی و تعادل منابع و مصارف در سازمان تأمین اجتماعی به عنوان مهمترین معیارها و شاخصهای مهم در راستای ارتقای سطح کیفی خدمات بیمهای و بازنشستگی و توجه به همه ذینفعان سازمان و از همه مهمتر صیانت از حقوق بیمهشدگان و بازنشستگان به حساب میآید.