تقویت سرمایه اجتماعی با توسعه خدمات بیمهای و درمانی
به گزارش آتیه آنلاین، زمانی که یک فرد با داشتن بیمه اجتماعی به نوعی برای آینده خود و خانوادهاش تضمین داشته باشد، میتواند به مسیر رفاه و عدالت نزدیکتر شود و در نهایت سرمایههای اجتماعی در جامعه به واسطه دریافت خدمات گسترده بیمهای، درمانی و بازنشستگی انباشته خواهد شد.
سازمان تأمین اجتماعی براساس تکلیف قانونی و ذاتی خود طبق اصل ۲۹ قانون اساسی و اصل یکم قانون تأمین اجتماعی از سال ۱۳۵۴ تاکنون بدون داشتن منابع دولتی به دنبال توسعه پوشش بیمهای برای همه گروههای فاقد بیمه بوده و هست. امروز که حدود ۵۰ سال از عمر خدمات این نهاد بزرگ بیمهای میگذرد، حمایت از گروههای مختلف فعال در عرصههای کسبوکار، شاغلان دستگاههای اجرایی، پزشکان، دامپزشکان، زنان خانهدار، دانشجویان و فعالان در مشاغل پلتفرمی، کسبوکارهای نوین و اینترنتی در زمره مهمترین اولویت های این سازمان قرار دارند.
توسعه پوشش بیمهای با انواع بیمهها
دادههای آماری سازمان تأمین اجتماعی حاکی از آن است، در حال حاضر با اجرای بیمههای اجباری، اختیاری، صاحبان حرف و مشاغل آزاد، بیمه فراگیر خانواده ایرانی، رانندگان، کارگران ساختمانی، بیمههای توافقی و به تازگی بیمه کسبوکارهای نوین، اینترنتی و مشاغل پلتفرمی گامی دیگر برای توسعه پوشش بیمهای در این سازمان برداشته شده است.
آخرین اطلاعات این سازمان نشان میدهد، بیشترین تعداد افراد بیمه شده مربوط به گروه بیمهشدگان اجباری با حدود ۷۰ درصد است اما با وجود این، جذب همه گروههای شاغل بدون بیمه براساس رسالت ذاتی میتواند توسعه خدمات بیمهای را منجر شود که در این سالها به سمت تحقق آن حرکت کرده است.
اگرچه تصویب آییننامههای جدیدی برای تحت پوشش قرار دادن گروههای فاقد بیمه مانند شاغلان پلتفرمها از ۱۷ اردیبهشت ماه سال جاری گواه این موضوع است که سازمان تأمین اجتماعی به دنبال توسعه خدمات بیمهای برای همه گروههای جامعه شامل حدود ۶ تا ۷ میلیون نفر افراد شاغل بدون بیمه است، اما این مسأله به عنوان یک تکلیف قانونی طی سال های اخیر اجرایی شده و امروز نیز اغلب این گروهها در زمره دریافتکنندگان خدمات از سازمان تأمین اجتماعی قرار دارند.
همچنین به همین منظور آییننامههایی توسط دولت برای معافیتهای بیمهای گروههای خاص، رانندگان پلتفرمی و کارگاههای کوچک تصویب شده که در راستای صیانت از حقوق بیمهشدگان و کارفرمایان در دستور کار است تا توسعه خدمات بیمهای همچنان از اولویتهای سازمان تأمین اجتماعی زمینه اجرایی پیدا کند.
طبیعتا تعمیم پوشش بیمهای به منظور جذب بیمهشدگان جدید از میان اقشار فاقد پوشش و برقراری تعادل در نسبت ورودی و خروجی سازمان تأمین اجتماعی مسیری را فراهم میکند که علاوه بر گسترش انواع خدمات بیمهای، در راستای رفاه اجتماعی سرمایههای این کشور در زمان اشتغال یا حتی بازنشستگی نیز تأثیرگذار است که این تکلیف را سازمان در سالهای اخیر به شیوهای مطلوب و مناسب دنبال کرده به طوری که در این سالها بیش از سه میلیون نفر به جمع بیمهشدگان اضافه شده است.
بدون شک، توسعه خدمات بیمهای منافع زیادی برای افراد شاغل در دوران اشتغال و حتی دوران بازنشستگی آنان دارد، همزمان نیز به تقویت منابع پایدار سازمان تأمین اجتماعی برای اجرای همه تعهدات خود در قبال بیمهشدگان و مستمریبگیران منتج خواهد شد، بنابراین این موضوع نفعی چندسویه برای کارگران، کارفرمایان و بزرگترین نهاد بیمههای اجتماعی به عنوان شرکای اجتماعی به دنبال دارد.
مشاغل نوپدید هم بیمه میشوند
پوشش بیمهای مشاغل نوپدید نیز گامی ارزشمند در حمایت از صاحبان این مشاغل با سه مدل پرداخت حق بیمه همسو با طرحهای بیستگانه در این سازمان زمینه اجرایی پیدا کرده است. طرح پوشش بیمهای کسبوکارهای نوین یکی از برنامههای تحولی سازمان در حوزه اشتغال الکترونیک با پیشبینی سه مدل بیمه اجباری، اختیاری و خوداشتغالی در راستای حمایت از فعالان اقتصادی در فضای دیجیتال، تضمین عدالت اجتماعی و امنیت شغلی برای نیروی کار دنبال میشود.
آمارهای متفاوتی از شاغلان مشاغل نوپدید، کسبوکارهای نوین و اینترنتی وجود دارد که در برخی مواقع بین ۶ تا ۸ میلیون نفر تخمین زده شده که اگر این گروهها هم در زمره بیمهشدگان این سازمان قرار گیرند علاوه بر موضوع گسترش و توسعه پوشش بیمهای، مسیر ارائه خدمات به همه متقاضیان فراهم خواهد شد.
از آنجایی که استمرار حیات صندوقهای بیمهای و بازنشستگی به جذب بیمهشدگان جدید و رشد منابع پایدار بستگی دارد، توسعه خدمات بیمهای و تحت پوشش قرار دادن گروههای بدون بیمه به ویژه در مشاغل نوپدید و کسبوکارهای نوین میتواند به این موضوع کمک کند تا سازمان تأمین اجتماعی نیز بتواند به همه گروههای یادشده خدمات گسترده در حوزه بیمهای، درمانی و بازنشستگی ارائه دهد.
سازمان تأمین اجتماعی در راستای گسترش پوشش بیمهای، جلوگیری از فرار بیمهای و تضییع احتمالی حقوق بیمهای کارگران همچنین زمینهای را فراهم کرده که امکان خوداظهاری برای جامعه کارگر در سامانه خدمات غیرحضوری و برنامه تأمین من وجود داشته باشد. به همین واسطه برای تحقق این موضوع، گزینه خوداظهاری و ثبت درخواست برای افراد فاقد گزارش بازرسی، در سامانه خدمات غیرحضوری سازمان به نشانی es.tamin.ir و برنامه کاربردی «تأمین من» فعال است.
در حال حاضر با توجه به فعالیت ۱۸ صندوق بیمهگر در کشور، ضریب نفوذ بیمهای به عدد ۷۳ درصد رسیده که ۵۳ درصد افراد بیمهشده را سازمان تأمین اجتماعی به تنهایی تحت پوشش دارد و از طرفی دیگر ۲۰ درصد دیگر از ۱۷ صندوق و سازمان بازنشستگی استفاده میکنند، با وجود این، سازمان تأمین اجتماعی همچنان به دنبال جذب افراد بیمهشده جدید در بخشهای مختلف کسبوکار است.
۵۳ درصد جمعیت کشور بهرهمند از خدمات بیمهای و درمانی
استفاده ۵۳ درصد از جمعیت کشور از خدمات سهگانه تأمین اجتماعی باعث شده که این نهاد در حال حاضر ماهانه ۹۰ هزار میلیارد تومان بابت پرداخت مستمری، هزینههای درمانی و دیگر تعهدات هزینه به عهده داشته باشد و بدون استفاده از منابع دولتی این برنامههای اثربخش خود را اجرایی میکند.
البته ناگفته نماند که سازمان تأمین اجتماعی علاوه بر توسعه خدمات بیمهای به موضوع برنامههای درمانی همه گروههای مشمول به ویژه بیمهشدگان و مستمریبگیران نگاه ویژه دارد و در سالهای اخیر با توسعه مراکز درمانی ملکی، افزایش مراکز طرف قرارداد و ارائه خدمات گسترده به این گروهها برنامهریزی گستردهای در این رابطه صورت گرفته است.
ارتقای هتلینگ بیمارستانها، بازسازی برخی بیمارستانهای تحت پوشش همچون هدایت و لبافینژاد در تهران و توسعه انواع خدمات درمانی و بازسازی بیمارستانهای وابسته به سازمان تأمین اجتماعی در استانهایکشور به عنوان یکی از محوریترین اقدامات در حوزه درمان است. اگرچه ارائه خدمات رایگان به همه بیمهشدگان و مستمریبگیران در مراکز ملکی و رایگان شدن خدمات درمانی در مراکز طرف قرارداد برای افراد بالای ۶۵ سال نیز از دیگر دستاوردهای حوزه درمان در راستای گسترش خدمات به همه ذینفعان است.