زنگ خطر کاهش ضریب پشتیبانی در صندوق بازنشستگی کشوری
به گزارش آتیه آنلاین، اگرچه دومین صندوق بازنشستگی کشور در حال حاضر به جمع زیادی از حقوقبگیران و بازنشستگان تحت پوشش خود خدمات ارائه میدهد اما از طرفی دیگر به دلیل کاهش تعداد کسورپردازان یا همان بیمهپردازان، از ضریب پشتیبانی پایینتری نسبت به دیگر صندوقها برخوردار است.
یکی از معیارهای مهم صندوقهای بازنشستگی برای ماندگاری و پایداری شاخص ضریب پشتیبانی به عنوان ملاک اصلی برای تعداد ورودیها و خروجیها و میزان توانمندی هر صندوق در راستای عمل به تعهدات مستمر است که براساس آخرین دادههای آماری این نسبت در صندوق بازنشستگی کشوری به عدد حدود ۰.۴۶ رسیده است.
همچنین یکی از چالشهای اصلی صندوق بازنشستگی کشوری کاهش نسبت پشتیبانی است در حالی که براساس تجربیات بینالمللی یک صندوق بازنشستگی پایدار دارای نسبت پشتیبانی حداقل سه و در سطح مطلوب این ضریب حتی به عدد ۶ تا ۷ هم میرسد اما صندوق بازنشستگی کشوری کمتر از ۰.۵ و به عدد ۰.۴۶ رسیده که همین مسئله زنگ خطری جدی برای این صندوق محسوب میشود.
کاهش ورودی و افزایش خروجی چالش جدی صندوق
معیاری که صندوقهای بیمهای و بازنشستگی از طریق آن به نوعی سنجش میشوند مسئله تعداد ورودیها یا بیمهپردازان و میزان خروجیهای آن یعنی بازنشستگان است که در چندین سال اخیر تناسب این گروهها در صندوق بازنشستگی کشوری به هم خورده و همین موضوع کاهش ضریب پشتیبانی این نهاد بیمهای را به دنبال داشته است.
این شاخص صندوق بازنشستگی کشوری تا پایان سال گذشته رقم ۰.۴۶ را نشان میدهد، در حالی که در سال ۱۴۰۲ رقم آن ۰.۴۹ بوده و این نشان از کاهش سالانه نسبت پشتیبانی در این صندوق بازنشستگی دارد. این ضریب در پایینترین حد ممکن است.
آمارهای موجود حاکی از آن است که تعداد بازنشستگان و حقوقبگیران صندوق بازنشستگی کشوری با جامعه آماری یک میلیون و ۷۵۹ هزار نفر بسیار بیشتر از کسورپردازان یا همان بیمهپردازان به این صندوق است. بنابراین باید به سمتی این صندوق را هدایت کرد تا به نوعی تعادل در ورودیها و خروجهای آن ایجاد شود.
۸۱۲ کسورپرداز در صندوق بازنشستگی کشوری
تعداد کسورپردازان صندوق تا پایان سال گذشته ۸۱۲ هزار و ۶۳۵ نفر بوده در حالی که تعداد حقوقبگیران و بازنشستگان صندوق بازنشستگی کشوری یک میلیون و ۷۵۹ هزار و ۵۸۸ نفر هستند که یک میلیون و ۴۳۱ هزار و ۸۶۴ نفر آنان بازنشستگان و مابقی را ازکارافتادگان، شاغلان و بازنشستگان متوفی تشکیل میدهند.
همچنین از میان شاغلان کسورپرداز تحت پوشش این صندوق، ۴۰۱ هزار و ۴۳ نفر زن و ۴۱۱ هزار و ۶۱۰ نفر دیگر را مردان شاغل کسورپرداز شامل میشوند. این افراد در گروههای سنی بین ۱۵ تا بالای ۶۰ سال قرار دارند. همچنین میانگین سن کسورپردازان ۴۰ سال و میانگین سابقه این افراد ۱۵ سال است.
میانگین پرداخت حقوق ۲۹ سال است
برمبنای اطلاعات موجود، میانگین پرداخت حقوق در صندوق بازنشستگی کشوری ۲۹ سال است اما میانگین مدت خدمت افراد بیمهپرداز یا کسورپردازان در این صندوق ۲۸ سال است که همین موضوع نشاندهنده این است که صندوق باید در پرداخت حقوق هم مدت زمان بیشتری مستمری پرداخت کند، در حالی که میانگین خدمت شاغلان به نسبت کمتر است.
آمارهای صندوق بازنشستگی کشوری نشان میدهد که بیشترین تعداد کسورپردازان در این صندوق به وزارت آموزش و پرورش با بیش از ۷۷ درصد مجموع این گروهها اختصاص دارد. اما با این وجود باید تلاش شود که جامعه آماری بیمهپردازان نسبت به حقوقبگیران افزایش یابد تا با این شیوه نسبت پشتیبانی نیز روند افزایشی داشته باشد.
با این وجود حقوقبگیران صندوق بازنشستگی کشوری که ۶۵ درصد آن را مردان و ۳۵ درصد دیگر را زنان تشکیل میدهند، نسبت به مدت مشابه سال قبل از آن ۲.۶ درصد رشد داشتهاند. در بین حقوقبگیران نیز میانگین مدت پرداخت حقوق ۲۹ سال و میانگین مدت خدمت هم ۲۸ سال در سال گذشته به ثبت رسیده است.
حال در چنین شرایطی باید به این موضوع توجه داشت که هرچقدر میزان بیمهپردازان صندوق بازنشستگی روند افرایشی داشته باشد از طرفی علاوه بر تأمین منابع پایدار، رشد ضریب پشتیبانی آن صندوق را تضمین خواهد کرد و حتی امکان پرداخت و ایفای تعهدات در قبال همه مشمولان نیز محقق خواهد شد.
اما در شرایط فعلی صندوق بازنشستگی کشوری با روند کاهشی تعداد بیمهشدگان در سالهای اخیر را شاهد بوده است و همین مسئله باعث شده که حدود ۹۰ درصد از منابع این صندوق از سوی دولت تأمین شود.
از آنجا که کاهش ضریب پشتیبانی تعادل منابع و مصارف صندوقهای بازنشستگی را به هم میزند بنابراین باید برای رشد بیمهپردازان در صندوق بازنشستگی کشوری اقداماتی انجام داد تا وابستگی این صندوق به دولت کمتر شود.
آمارهایی از وضعیت حقوقبگیران صندوق بازنشستگی کشوری
آمارهای موجود حاکی از آن است، تعداد حقوقبگیران صندوق بازنشستگی کشوری تا پایان اسفند سال ۱۴۰۳ حدود یک میلیون و ۷۵۹ هزار و ۵۸۸ نفر بوده که این آمارها نسبت به مدت مشابه سال قبل روند افزایشی داشته است.
همچنین دادههای آماری صندوق بازنشستگی کشوری حاکی از آن است که از مجموع حقوقبگیر این صندوق یک میلیون و ۴۳۱ هزار و ۸۶۴ نفر بازنشسته، ۱۳ هزار و ۲۷۲ نفر ازکارافتاده، ۶۱ هزار و ۶۷۷ نفر شاغل متوفی و ۲۵۲ هزار و ۷۷۵ نفر بازنشسته متوفی محسوب میشوند.
براساس آمارهای صندوق بازنشستگی کشوری، حقوقبگیران این صندوق شامل بازنشستگان با ۸۱ درصد، بازنشستگان متوفی ۱۸ درصد، شاغلان متوفی چهار درصد و ازکارافتادگان تحت پوشش نیز یک درصد جامعه آماری را به خود اختصاص دادهاند.
این آمارها نشان میدهد، ۲ درصد از کارافتادگان صندوق بازنشستگی کشوری ناشی از کار و ۹۸ درصد آنها غیر از ناشی از کار بوده است. همچنین در حالت شاغل متوفی نیز ۱۰ درصد فوت شاغلان ناشی از کار و ۹۰ درصد فوتیها غیر ناشی از کار است.
ارائه خدمات به پنج درصد جامعه
آمارهای سال ۱۴۰۳ صندوق بازنشستگی کشوری حاکی از آن است که ۶۲۳ هزار و ۴۰۰ نفر از این جامعه آماری زنان و یک میلیون و ۱۳۶ هزار و ۱۸۸ نفر را مردان تشکیل میدهند. طبق این دادههای آماری و تفکیک تعداد زن و مرد در جامعه حقوقبگیر در این صندوق بازنشستگی، مردان ۶۵ درصد و زنان ۳۵ درصد حقوقبگیران این صندوق را شامل میشوند.
صندوق بازنشستگی کشوری به عنوان دومین صندوق بیمهای در کشور در حال حاضر در ۳۱ استان خدمات خود را به همه بازنشستگان و وظیفهبگیران تحت پوشش ارائه میدهد. همچنین عنوان یکی از ۱۸ صندوق بیمهای در کشور بخشی از شاغلان در وزارتخانهها را به عنوان کسورپرداز تحت پوشش دارد و از طرفی دیگر بخشی از جامعه بازنشستگان را خدماترسانی میکند. آمارهای موجود نشان میدهد که این صندوق به پنج درصد افراد جامعه خدمات ارائه میدهد.