زندگی روزمره را دوباره زندگی کنیم

درهمین‌باره «اعظم راودراد»، استاد دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران در گفت‌وگویی که می‌خوانید همین مهم را تأکید و تصریح کرد.

او تاب‌آوری اجتماعی را مجموعۀ اقداماتی به‌منظور حفظ روحیه و سلامت روان افراد در شرایط غیرعادی دانست و گفت: هدف آن است تا از افسردگی و اضطراب جلوگیری شود و با عدم انفعال، سرزندگی و شادابی را موجب شود. به بیان دیگر، تاب‌آوری یعنی هرکس هرکاری را که از او ساخته‌ است، به تناسب ویژگی‌های کلی خود به کار بگیرد تا از بحران عبور کند که مشتمل بر دو بخش اساسی است؛ کمک به خود و کمک به دیگران، ولی کمک به دیگران در حالی شدنی است که کمک به خود انجام شده باشد زیرا فرد تا وقتی خود را به سطحی از ثبات روحی و روانی نرسانده باشد، نمی‌تواند یاری‌گر دیگران باشد.

این جامعه‌شناس در ادامه دربارۀ راهکارهای عملی تاب‌آوری برای عبور از این بحران سخن گفت و اظهار کرد: یکی از راه‌های کمک به خود که پیش‌تر اشاره شد، عادی‌سازی جریان زندگی است زیرا وقتی بحران طولانی می‌شود، روند زندگی هم سخت می‌شود پس باید به جریان عادی زندگی و فعالیت‌های روزانه بازگشت‌ و این عادی‌سازی با رعایت تعادل در نحوۀ توجه به اخبار و استفاده متناسب و کافی ار رسانه‌های مجازی و آنالوگ ممکن می‌شود. ازآن‌سو، باید کوشید روابط گروهی و خانوادگی و دوستانه افزایش یابد. اگرچه بدون اطلاعات نمی‌شود گذر کرد اما بهتر است وارد جزئیات نشویم یعنی ترجیحاً تحلیل‌ها را نخوانیم زیرا برای ما مردم عادی بیش‌تر گیج‌کننده است و این دقیق‌شدن و عمیق‌شدن در اخبار ما را از زندگی روزمره غافل می‌کند، درحالی‌که همان زندگی روزمره و گفت‌وگوها و رابطه‌ها ما را به تعادل می‌رساند و کمک می‌کند تا منزوی نشویم و در بی‌عملی به سر نبریم. در همین روزها خانواده‌هایی را دیده‌ام که بیش از گذشته در تماس تلفنی هستند یا هم‌نشینی دارند و از همه‌چیز جز جنگ یعنی موضوعات عادی زندگی سخن می‌گویند و می‌کوشند زندگی اجتماعی معمول خود را داشته باشند.

راودراد در تبیین این راهکارها در تاب‌آوری اجتماعی نکات جزئی‌تری را هم افزود: البته باید خوش‌بین بود که این جنگ با سربلندی و سرافرازی ایران و ایرانی هرچه زودتر تمام و سازندگیِ به‌ویژه اجتماعی آغاز شود. اما اگر تداوم یابد و فرساینده شود مراقبت‌های فردی مهم‌تر می‌شود. ازجمله پرداختن به هنرهاست زیرا هنر است که ما را به دنیای عمیق‌تر و معنوی‌تری می‌برد. حتی اگر هنرمند هم نیستیم، می‌توانیم از هنرها بهره ببریم. سال‌ها پیش دانشجویی اهل بوسنی و هرزگوین داشتم که می‌گفت در هنگام جنگ با صرب‌ها، شب‌ها در پناهگاه فیلم می‌دیدیم و اگر برق نبود، به‌نحوی خود را سرگرم می‌کردیم و مثلاً کتاب می‌خواندیم. مطالعۀ کتاب و تماشای فیلم بسیار مؤثر است. دیگر کمک این روزها ورزش است و شادابی و نشاط را سبب می‌شود که در ابتدای صحبت‌ها مطرح کردم. هم‌چنین توجه داشته باشیم صرفه‌جویی در مصرف انرژی و مواد غذایی ضروری است تا بدن خود را مقاوم بارآوریم زیرا در تطویل بحران، باید خود را با شرایط سخت تطبیق دهیم. خلاصه آن‌که باید علاقه‌مندی‌های خود را کشف کنیم و بخشی از زندگی روزمره را دوباره زندگی کنیم.